Dynastia Herakliuszy

Dynastia panująca w Bizancjum w latach 610 – 711. Założycielem dynastii był Herakliusz, który obejmując władzę w 610 roku, zastał cesarstwo bizantyńskie w stanie upadku. Atakowane było ono zarówno na Bałkanach przez Słowian i Awarów, jak i w Azji przez Persów, a wkrótce Arabów. Dla uzdrowienia sytuacji wewnętrznej Herakliusz przystąpił do reorganizacji administracji, zastępując diecezje i prowincję temami. Koniec lat dwudziestych przyniósł też sukcesy militarne. Herakliusz popierał grecyzację wszystkich obszarów życia państwowego. W dniu koronacji poślubił Fabię Eudoksję, która zmarła w 612 roku. Po śmierci pierwszej żony poślubił siostrzenicę Martynę, co spotkało się z krytyką Kościoła i opozycją na dworze, gdyż cesarz naruszył prawo kanoniczne i świeckie dotyczące kazirodztwa. Na współcesarza powołał swego syna Herakliusza Młodszego Konstantyna, nadając mu tytuł basileusa, udzielony później młodszemu synowi Heraklonasowi. Fakt ten naruszał racjonalne reguły dynastyczne, miał jednak gwarantować prawa dzieciom z obu małżeństw. W testamencie podniósł znaczenie Martyny, co wywołało ponowne wystąpienia w Konstantynopolu. Po śmierci cesarza (641) władzę przejął Konstantyn III, ale zmarł już po kilku miesiącach (V 641). W konsekwencji rządy nominalne przypadły małoletniemu Heraklonasowi, jednak faktycznie władała jego matka Martyna. Wzmogło to nienawiść wielu środowisk, zwłaszcza senatu, który zmusił młodocianego cesarza do koronacji syna Konstantyna III, Herakliusza Konstantyna Konstansa II (miał 11 lat). Cesarz ten zdetronizował i okaleczył we wrześniu 641 roku Heraklonasa i Martynę. Konstans wykazał wielkie zainteresowanie Italią i przeniósł tam swą rezydencję. W czasie pobytu w Syrakuzach został jednak zamordowany (668). Rewolta, w wyniku której cesarzem okrzyknięto Misisiosa, stłumiona została dopiero w 669 roku. Na tronie zasiadł wówczas młodszy syn Konstansa II, Konstantyn IV, i panował do 685 roku. Zatrzymano wówczas dzięki zastosowaniu “ognia greckiego”, postęp inwazji arabskiej. Podniosło to także autorytet Bizancjum wśród Słowian. Problemy dynastyczne trwały jednak nadal, gdyż Konstantyn IV starał się wyeliminować młodszych braci, ukoronowanych na współcesarzy już za życia ojca. W roku 681 zabrał im nie tylko tytuły, lecz także okaleczył, obcinając nosy. Utrwalona już zasada kolektywności rządów zastępowana była rimogeniturą. Konstantyn zmarł mając 33 lata, a jego następcą został syn Justynian II 685 – 695, 705 – 711), którego rządy przerwane zostały buntem stronnictwa Błękitnych, które w roku 695 wybrało na cesarza Leontiosa, ich konkurenci natomiast, Zieloni, wynieśli w 698 roku na tron Tyberiusza II. W roku 705 Justynian II przy pomocy Chazarów i Bułgarów zgłosił ponownie swe pretensje do tronu. Kiedy cesarz dotarł do Konstantynopola, ludność odstąpiła od uzurpatora. Mimo iż był okaleczony (obcięto mu nos), panował do 711 roku, planując krwawą zemstę. W tym czasie do godności współcesarza podniósł Tyberiusza, urodzonego z małżeństwa z córką chagana Chazarów. W roku 711 wybuchł w Konstantynopolu kolejny bunt, podczas którego zgładzono obydwu cesarzy.

Polecane strony

Zobacz również



Przydatne informacje