Dynastia panująca w Bizancjum w latach 867 – 1056. Założycielem dynastii był Bazyli I (867 – 886),najpierw przyjaciel, później zabójca Michała III, ostatniego przedstawiciela poprzedniej (amoryckiej) dynastii. Jego drugą żoną została Eudoksja Iingerina, poprzednio kochanka Michała III. Bazyli natychmiast po przejęciu władzy zapoczątkował politykę dynastyczną i już w roku 869 ustanowił współcesarzem swego syna Konstantyna (z małżeństwa z pierwszą żoną Marią), rok później Leona (z małżeństwa z Eudoksją), a po śmierci Konstantyna trzeciego w kolejności Aleksandra. Bazyli I podjął wiele prób odnowienia prawa bizantyńskiego. Po jego śmierci władzę przejął Leon VI (886 – 912), nominalnie dzieląc ją z bratem Aleksandrem. Usunął on z patriarchatu wybitniejszego humanistę z tej epoki Focjusza, i zastąpił go swym bratem Stefanem. Leon kontynuował z powodzeniem działalność prawodawczą ojca. Miał cztery żony: Teofano, Zoe, Eudoksję Baianę i Zoe Karbonopsinę, co wywołało konflikty z Kościołem, gdyż już trzecie małżeństwo było prawnie zakazane. Zoe Karbonapsna urodziła w roku 905 syna Konstantyna (VII). Po wielu trudnościach w roku 911 otrzymał on koronę cesarską. Miało to ogromne znaczenie dla trwałości dynastii, gdyż w 912 roku Leon VI zmarł. Władza realnie przeszła w ręce Aleksandra, stryja sześcioletniego Konstantyna, ale Aleksander zmarł w 913 roku, a władzę przejęła rada regencyjna. W tym samym roku Symeon (władca bułgarski) zaatakował Bizancjum, zamierzając zagarnąć koronę cesarską, uzyskał jednak ostatecznie tylko tytuł basileusa Bułgarii. Spośród arystokracji bizantyńskiej na czoło wysunął się Roman (I) Lekapenos, który 919 roku wydał swą córkę za Konstantyna. W roku 920 uzyskał on godność cezara, a po kilku miesiącach rangę współcesarza. Stał się tym samym legalnym członkiem i przedstawicielem dynastii. Po śmierci Symeona carem Bułgarii został Piotr, który już nie miał tak ambitnych planów jak ojciec. Zawarł pokój z Bizancjum, a w zamian uzyskał rękę Marii Lekapenos, wnuczki Romana I. Lekapenos prowadził własną politykę dynastyczną i wyniósł swych synów dogodności współcesarzy: Christoforosa w 921 roku, Stefana i Konstantyna w roku 924. Wydawało się więc, że odsunął dynastię macedońską od władzy. Traktowany był jednak nieprzyjaźnie przez arystokrację bizantyńską, choć legitymizm dynastii został zachowany dzięki wspomnianemu już małżeństwu KonstantynaVII z córką Romana, Heleną. W grudniu 944 roku synowie Romana odsunęli ojca od władzy (Roman zmarł zamknięty w klasztorze w 948). Zatargi między nimi pozwoliły Konstantynowi VII powrócić w roku 945 do władzy, gdyż elity polityczne wsparły legalnego cesarza. Tym razem on zarysował swój plan dynastyczny i w roku 945 podniósł do godności cezara swego syna Romana (II). Konstantyn, wdzięczny za pomoc udzieloną przez arystokrację, poparł zwłaszcza ród Fokasów. Bardas Fokas osiągnął najwyższe urzędy, w tym naczelne dowództwo. Kiedy Konstantyn VII zmarł (959), na tron wstąpił jego syn Roman II. W roku 956 ożenił się on z Anastaso, kobietą niskiego pochodzenia, która otrzymała imię Teofano. Roman zmarł już w 963 roku i Teofano zaczęła wówczas odgrywać kluczową rolę w państwie. Porozumiała się z Niceforem Fokasem, który udzielił jej wsparcia militarnego, został potem jej mężem i uzyskał koronę (963 – 969). W kilka lat później Teofano zdradziła męża i przygotowała zamach. Jej nowy małżonek, Jan I Tzimiskes (969 – 976), zmuszony został jednak przez patriarchę do odprawienia żony i publicznej pokuty. W chwili śmierci Jana Tzimiskesa gotowi do objęcia władzy byli dorastający właśnie synowie Romana II: Bazyli (II) i Konstantyn (VIII). W rzeczywistości dopiero w 985 roku władza spoczęła w ręku Bazylego, który był jednym z największych cesarzy bizantyńskich. Wkrótce wsławił się on zwycięstwami na Bałkanach, potrafił też opanować rewolty wewnętrzne. Nowym elementem polityki dynastycznej było to, że cesarz oddał rękę swej siostry Anny Włodzimierzowi Kijowskiemu. Sam Bazyli nigdy się nie ożenił. Kiedy umierał 15 grudnia 1025, cesarstwo bizantyńskie cieszyło się bezpieczeństwem, był to jednak punkt zwrotny w jego historii. Na tronie pozostał do 928 roku nieudolny Konstantyn VIII, mający trzy córki, z których Zoe przyczyniła się do przedłużenia obecności dynastii macedońskiej na tronie. W wieku 50 lat poślubiła Romana III Argyrosa, który przejął tron po śmierci Konstantyna VIII. Związek ten nie mógł jednak zagwarantować legalnego potomka. Roman zmarł w tajemniczych okolicznościach w 1034 roku. Zoe jeszcze tego samego dnia poślubiła Michała IV (1034 – 1041). Została jednak odsunięta od władzy, a sam Michał, chory na epilepsję, musiał oddać rządy w ręce wpływowych eunuchów. Po jego śmierci Zoe poślubiła w 1042 roku Konstantyna (IX) Monomacha. Przeżyła i tego męża (zm. 1055). Żyła do września 1056 roku, a wraz z nią skończyła się dynastia macedońska.